Jak pomóc dziecku ze skrajną wybiórczością pokarmową?

2 września, 2025

Kiedy dzieci wchodzą w okres neofobii pokarmowej?

30 września, 2025

Jak pomóc dziecku ze skrajną wybiórczością pokarmową?

2 września, 2025

Kiedy dzieci wchodzą w okres neofobii pokarmowej?

30 września, 2025

Znaczenie rozwoju Mouthing w prawidłowym rozwoju niemowlęcia

Prawidłowy rozwój układów sensorycznych noworodka i niemowlęcia ma znaczący wpływ na jego umiejętności oralno – sensoryczne i motoryczne. W każdy ruch niemowlęcia zaangażowane są bodźce czuciowe. Każdy ruch bierze swój początek od zamiaru i stymulacji czuciowej, które przygotowują lub uruchamiają mięśnie do ruchu w celu realizacji zamiaru. W oparciu o sprzężone informacje zwrotne (sensoryczne), mięśnie na bieżąco poprawiają i dostosowują/ korygują jakiekolwiek błędy w zamiarze ruchu.

W ustach i w dłoniach dziecka znajduje się największa liczba receptorów czuciowych w przeliczeniu na cal kwadratowy. Ponadto, receptory czuciowe w ustach pojawiają się jako pierwsze i najwcześniej w rozwoju płodowym. Już w 17 tygodniu życia płodowego odnotowujemy ssanie kciuka, zbliżanie rączek do ust jako początek rozwoju tak ważnej koordynacji czuciowo – ruchowej. Po narodzinach, noworodek poznaje głównie za pomocą ust (M. Dunn Klein).

Przestrzeń wewnątrz ust w okresie płodowym jest mała. Jest niemal kompletnie wypełniona językiem, który nieustannie dotyka do podniebienia. Dzięki temu dziecko ma wysoko rozwinięte czuciowe sprzężenie zwrotne na temat kształtu i ruchów w buzi w dowolnym momencie. Wraz z większą wewnętrzną przestrzenią w ustach oraz dojrzewaniem neurologicznym, język bierze udział w szerszym spectrum ruchów, odpowiednim do kontaktu czuciowego.

Wczesna aktywność w obrębie ust dostarcza niemowlakowi bogatej stymulacji czuciowej. Może to stymulować ssanie nie mające na celu odżywienia, tzw. ssanie nie odżywcze, a mające na celu samouspokojenie lub dostarczenie interesujących wrażeń czuciowych. Wydaje się, że noworodki preferują stymulację czuciową pochodzącą od ich ciała we wczesnych doświadczeniach związanych z braniem przedmiotów do ust. Kiedy dobrze się je wspiera, mogą wkładać swoje własne rączki do ust. Kiedy dorosły skieruje zabawkę do ust niemowlęcia w celu ssania/ włożenia do ust, mogą okazywać zadowolenie i szukać tego bodźca. Jednak, kiedy ich własna dłoń będzie mieć kontakt z ustami, często będą tracić zainteresowanie zabawką i będą preferować czucie własnego ciała. Bodziec pochodzący z własnej dłoni być może bardziej jest interesujący ponieważ dziecko otrzymuje równocześnie bodźce czuciowe zarówno z dłoni, jak i z ust, w porównaniu do sytuacji, kiedy bodziec pochodzi tylko z ust.

Odpowiedzi sensoryczne są trudne do bezpośredniego zmierzenia w wieku niemowlęcym. Nasze postrzeganie odpowiedzi noworodka na zmiany w informacji czuciowej są dokonywane w oparciu o odpowiedzi motoryczne. Kiedy noworodek zmienia wyraz twarzy lub zwiększa bądź zmniejsza czy nawet zmienia ruchy fizyczne w okolicach ust – przyjmujemy, że odpowiedź ruchowa była bezpośrednią odpowiedzią zorientowaną na odczuwanie lub odpowiedzią na percepcję czuciową i preferencję noworodka.

Ponieważ receptory w ustach są dużo bardziej rozwinięte niż w innych częściach ciała, usta są naprawdę „oknem na świat” niemowlęcia (D. Bahr, M. Dunn Klein), a dłonie służą dziecku do poznawania świata (A. Giczewska). Usta dziecka to również centrum komunikacyjne od jego narodzin (M. Potock). O buzi niemowlęcia mówi się również jako o „trzeciej dłoni” (D. Bahr).

Pamiętaj! Okres krytyczny w rozwoju Mouthing to dwa pierwsze lata życia dziecka (D. Bahr).

Mouthing to nic innego jak autostymulacja wnętrza jamy ustnej. Zatem, pozwalajmy niemowlętom wkładać rączki do buzi. W ten sposób poznają świat, poznają swoje ciało, swoje paluszki - ich rozmiar, tak jak rozmiar zabawek i gryzaków, a za chwilę będą w ten sposób poznawać cechy sensoryczne pokarmów w procesie rozszerzania diety i uczenia się jeść.

Źródło:

„O rozwoju Mouthing – czyli polskie dzieci mogą wkładać rączki do buzi” Marta Baj-Lieder, Renata Ulman-Bogusławska – ebook - Wydawnictwo Pestka i Ogryzek®, 2020

© Copyright Marta Baj-Lieder, Renata Ulman-Bogusławska Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część niniejszej publikacji, fragment ani jej całość nie mogą być w żaden sposób przedrukowywane, reprodukowane – mechanicznie, elektronicznie lub w jakikolwiek inny sposób, włącznie z kserokopiowaniem i odtwarzaniem w środkach masowego przekazu – bez pisemnej zgody Wydawnictwa Pestka i Ogryzek S.C.